Uitgelicht

Gezond met de juiste voedingsvezels

22 december 2017

Voedingsvezels dragen bij aan een goede gezondheid. Het is daarom ook belangrijk om voldoende vezelrijke producten te eten. Dit weten de meeste mensen wel, maar wist u dat elke vezel ook zo zijn eigen gezondheidsvoordelen biedt?

“Vezels zijn eigenlijk een hele diverse groep van verbindingen waarbij we nog moeten uitzoeken welke vezels welke effecten hebben. Het is net als vitamines waarbij de ene goed is voor je ogen en de ander de aanmaak van bloedcellen ondersteunt”

Jurriaan Mes, Wageningen University & Research

Wat zijn voedingsvezels?

Voedingsvezels (kortweg vezels) zitten vooral in de celwand van planten. Het zijn belangrijke stoffen voor een gezonde spijsvertering. Het merendeel wordt niet in de dunne darm verteerd, maar verderop, in de dikke darm, of verlaat onafgebroken het lichaam weer. Ze leveren nauwelijks energie, maar hebben een andere rol. Vezels houden de massa in de darm soepel en zorgen voor een goede doorstroom, wat de stoelgang bevordert. In wat we eten zit een mengsel van verschillende soorten vezels.

Waar zitten vezels in?

Belangrijke bronnen van vezels zijn groente, peulvruchten, fruit en volkorenproducten. Zo zit in volkorenmeel de hele graankorrel, inclusief de voedingsvezels in de buitenste laag van de korrel. In wit meel zit alleen het binnenste deel van de graankorrel. Hetzelfde geldt bij rijst. Witte rijst is gepeld, en ook van het vezelrijke vlies ontdaan. Het Voedingscentrum beveelt 30 tot 40 gram vezels per dag aan. Ter vergelijking: In een snee volkorenbrood zit 2,3 gram aan vezels, in een snee witbrood 0,9 gram.

Gezondheidseffect vezels

Dat je door voldoende vezels te eten makkelijker blijft poepen is niet het enige effect van vezels. Ze zorgen er ook voor dat stoffen die darmbacteriën produceren – waar ook ongezonde stofjes tussen kunnen zitten – niet te lang in je darmen blijven hangen. Als dat wel gebeurt, vergroot dat de kans op darmproblemen. Niet voor niets heeft epidemiologisch onderzoek aangetoond dat er een relatie is tussen hoge vezelinname en de lagere kans op darmkanker.

Jurriaan Mes vertelt over de gezondheidsvoordelen van voedingsvezels:

Verschillende soorten vezels

Bij vitamines is de ene goed voor je ogen en ondersteunt de ander de aanmaak van bloedcellen. Bij vezels is iets vergelijkbaars aan de hand. Niet elke vezel heeft dezelfde effecten. Vezels zijn een heel diverse groep van verbindingen waarbij we nog moeten uitzoeken welke vezels welke effecten precies hebben.

  • Van sommige vezels is aangetoond dat ze het cholesterolniveau kunnen verlagen of helpen op een gezond peil te houden, wat het risico op hart- en vaatziekten verlaagt.
  • Andere vezels helpen bij het reguleren van een gezonde bloedsuikerspiegel.
  • Weer andere geven een verzadigend effect, wat helpt om op een gezond gewicht te komen of blijven.
  • Ook zijn er vezels die gunstige effecten hebben op darmbacteriën en de stofjes (metabolieten) die ze produceren.
  • En er zijn vezels waarbij aanwijzingen zijn gevonden dat ze het immuunsysteem (je afweer) kunnen ondersteunen en daarmee bijvoorbeeld verkoudheden kunnen helpen voorkomen of de duur daarvan verkorten. Niet zo gek als je bedenkt dat een belangrijk deel van je immuunsysteem in je darmen zit.

Dit soort effecten zijn al wel via klinische trials bij mensen vast te stellen. Dit heeft al tot diverse gezondheidsclaims voor vezels geleid.

Bij Wageningen University & Research doen we onderzoek naar de gezondheidseffecten van verschillende vezels. Naar hoe ze het immuunsysteem ondersteunen bij de behandeling van tumoren; naar hun werking bij het verminderen van klachten bij het prikkelbaredarmsyndroom (PDS) of colon irritabile; en bijvoorbeeld bij onderzoek naar de stoelgang van gezonde mensen. Binnenkort hopen we van start te gaan met onderzoek om de inname van vezels te verhogen door mensen te adviseren en de best practices in praktijk te brengen.

We toonden ook al aan dat bij de behandeling van hart- en vaatziekten, diabetes, nierziekten en diverse darmaandoeningen met een blijvende verandering van voeding en leefstijl veel gezondheid te winnen is voor patiënten. Verandering van leefstijl kan soms zelfs medicatie overbodig maken.

Meer lezen?

Heb je vragen of opmerkingen? Ga hieronder in gesprek.

Plaats een reactie »


Jurriaan Mes

Jurriaan Mes

Jurriaan Mes is moleculair bioloog en bij Wageningen Food & Biobased Research expertiseleider van de onderzoeksgroep die zich bezig houdt met de kwaliteit van voeding en de gezondheidseffecten. Hij werkt al ruim twaalf jaar aan de gezondheidseffecten van vezels.

Er zijn 10 reacties.

  1. Door: M. Deen · 23-12-2017 om 11:20

    Ik eet al sinds de jaren 80 haverzemelen, tarwekiemen en lijnzaad in mijn joghurt/kwark.
    Heb nu wel een neuro endocrien tumortje in mijn dunne darm. Maar die groeit zelden, dus af en toe een scan.
    Ik ben bijna 77.

  2. Door: M. Deen · 23-12-2017 om 11:20

    Zie het verhaal

  3. Door: Victor De Cock · 23-12-2017 om 16:55

    Ik heb met veel interesse dit artikel gelezen. Het onderzoek is zeer belangrijk voor de volksgezondheid.
    Victor De Cock, MSc.

  4. Door: alex scholtens, huisarts n.p. · 24-12-2017 om 11:35

    Wat een prachtig onderzoek !
    Ik volg het met veel interesse,
    Het betekent een enorme ondersteuning in de
    preventie en gezondheidswinst voor veel mensen

  5. Door: Cees (87) en Coby (84)Mes · 25-12-2017 om 17:19

    Met veel interesse volgen wij je onderzoek. Misschien hebben we er nog wat aan.

  6. Door: Joos · 27-12-2017 om 09:16

    Hoeveel van wat heb je nu dagelijks nodig?
    30 – 40 gram is zo vaag.

  7. Door: G. van der Zwaag · 27-12-2017 om 11:47

    … om voldoende vezelrijke producten eten ….. staat er op uw website. (2 keer). Moet dit niet zijn …. om voldoende vezelrijke producten TE eten?….

    Prachtige website – van een zeer bekende universiteit. Controle is belangrijk, ook van het Nederlands in een dergelijke tekst.

  8. Door: Z.Mroz · 27-12-2017 om 17:46

    Geen negatieve effecten op mineralen verteerbaarheid en absorptie ?

    1. Door: Marjoleine · 03-01-2018 om 12:26

      Dat vraag ik mij ook af. Ik heb gelezen dat een teveel (wat is teveel?) aan vezels osteoporose in de hand kan werken, klopt dat?

  9. Door: Jan Schel · 02-01-2018 om 22:12

    Beste Jurriaan

    Als oud hoofddocent plantencel biologie voel ik me toch geroepen om je opmerking dat vezels vooral in de celwanden van planten zitten te corrigeren.
    Vezels (plant fiber s, bran) zijn plantencellen,al dan niet levend, vaak langwerpig, met dikke celwanden.. Maar ook andere plantencellen kunnen dikke wanden hebben, zoals de aleuronlaagcellen in granen (het volkoren brood).
    Het ware dus beter te spreken over celwanden dan over vezels. Het kan nog altijd.
    Met groet,

    Jan Schel

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *